Khristian Inkuan a Pa Dinmun leh Mohpuak – Pastor Lalduhsaka

(Pate’ Ni 16/06/2024 Sermon)

Saptuam in Pate’ Ni lopna program i gel bangbang zang thei ding in Pathian in hun hoih hon bawlsak a; damnate toh mi hiai zahta hon pikhawm tak man in atung ah kipahthu gen in thupina i khusak masa ahi. Toupa misiangthoute i Hondampa Jesu Khrist min in chibai ka hon buk ahi!

            Saptuam in Nute Ni, Pate Ni chih khawng i zang zel a. Bangziak a zang zel ihi dia aw? Nu leh pa nei laite a ding in nuam tawk lehleng anei nawnloute a dia nuam hetlou thei hi a, chih khawng ngaihtuah ngei chiat din kon gingta a. Ken leng ka ngaihtuah kha zel a. Ahi a, tuni mahmah in leng i dinmun akibang kei ding chih i gingta ahi. Lungsim nuam leh zangkhaitak a hiai ni zang thei i om dia. Lehlam ah lah lungsim giktak leh thawmhau gu giugiau pawl bang leng i om kha maithei; huchibangte i poimohna zawn chiat ah Toupa’n hon khamuan henla. Saptuam in tua bang a dinmun kibanglou a i omna phawk banlou dan in i ngai kei ding a. Phawk ban tham ahi. Huchih kawmkawm in tua i dinmun kibat louhnate tunglam pek ah thil sang zaw khat a-om a, huai tuh Pathian tangtawn lemgelna sung a nu-le-pate dinmun poimohna ahi. Apoimohna uh lian lotel a, Pathian lametna leng sang ahihman in huai limsaklou leh semkhe ginalou in i om kha ding chih alauhuai mahmah mai a. Huaiziak in hiai bang nite pen adam laite pahtawina leh hon mualliamsan sate suunna tan lel hilou in, apiilpi a Toupa hon deihna kiphawk thak sakna leh kihanthawnna ni leng hi tel ahihdan phawk tel din hoih isa a. Pathian muh a nu hoih zaw pa hoih zaw ihih theihna ding bang, nu leh pa hi nailoute a ding a leng lampi kikawkmuhna ni poimohtak hi tel ahihman in, huai lampang mu tel siam le’ng deihhuai isa ahi.

            Tuni Pate’ Ni ahih bang in Khristian Inkuan a Pa Dinmun leh Mohpuak toh kisai gen ding ihi. Laisiangthou pansan dingte – 2 Kum 20:1; Matt 7:9-11; Eph 6:4; Kol 3:19.

  1. Pa tuh Inkuan Vaihawmtu Ahi:

Point masa pen a i gen ut ahihleh Pa tuh inkuan vaihawmtu ahi, chih ahi. Pathian in inkuan guhgel alepdan ah vaihawmna pen pa mohpuak in akoih a. Huai i chih hang in thuneihna tawp tawi a, ama ut dandan a vawihawm ding chihna bel ahi kei a. Ama tung ah Khrist a-om a, huai Khrist deihdan a inkuan vai ahawm ding ahi zaw ahi.

Laisiangthou ah inn lamdan chi nih i mu a. A haipa’n sehnel tung ah inn alam a. A lam zoh tak chiang in huihpi hong nung in vuahpi hong zu a, tui ahong khang a. Tua inn amut zialzial a, atawp in achim se dimdem ahi.  A pilpa’n ahihleh suangpi tung ah alam a. Vuahpi zu in, tuite khang in, huihpi in mut zialzial mahleh tua inn amutse zou kei a, adingkip ahi.

Tuni in pate’n ngaihtuah lehang inkuan vaihawmtu ihih dungzui in i mohpuak alian petmah ahi. I inkuan lamna ding in bang i teel a? I inkuan kingakna bang ahia? Sehnel tung a lam kha ihi hia Jesu Khrist tung ah? I khotang i en a, Khristian inkuan i kichi chiat ua. Achihleh bangziak a hichi lawmlawm a puksia ihi di ua aw? I kingakna/foundation afuh louh ziak hi mai lou ding hiam, chi nuam ihi. Jesu Khrist a kinga kha lou a, sum leh pai, gou le gam leh vanzat tuamtuam te khawng a inkuan lam kha kitam hi ding ahi.

Tuni in ngaihtuah thak lehang Pathian ngaih a inkuan lohching hihna ding a poimoh masa inn-le-lou hoih hiam, kam hoihtak hiam, gari changkang takte khawng hiam hileh eite anei zoulou lawi kihi kha ding ahi. Himahleh huaite hi masa lou a Jesu Khrist ahih zawk ziak in hampha i kisa a Toupa tung ah kipahthu i gen ahi. Inkuan vaihawmtu hihna i gen chiang in pa pen in apil ziak hiam, alaisiam ziak hiam, vaihawm asiam ziak hiam a alohsuah ahi kei a. Pa ahih mawng ziak a Pathian piak ahi. Pa ahih mawng ziak a atan ahi. Kuamah tuh theih hiam, hazat theih leng hilou. Zite a ding in pasalte sang a kizen zaw kisak ziak a va makhelh luat khak theih ahi a, pilvanhuai mahmah ahi.

Huchi ahih lailai in, eimite lak a abuaihuai zaw hi a kilang tuh pasalten inkuan vaihawm di kingaihsak lou nak ahi. Zi leh tate nek ding i suktuahsak leh i nna zou dan a kikoih in, vai dang himhim ngaihsak kha nawnlou, zite khut a koih vek. Papi khenkhat ngial houh lup sung leh an nek sung inn a om hamham. Huchi lou hun dang teng polam a zang bei. Thoh baih leh pawt baih. Mahni inn sang a koilak singpi hotel khawng hiam a muh di tam zaw pawl bang ki-om. Sungkhatpa chu hi sam, hileleng inkuan vai (family affairs) vei pen a neilou, thil dang vei zawk a nei pa kitam mel mahmah ahi. Tate koilam a hoh uh ahia chih bang chu athei di vual hilou, a class zah uh le theikhial deuh reng. Tate kum zah theih bang chu zite nna a koih. Zite kiang a om tam luat bang thaibawihna dan a koih, ngai law napi ngai hetlou dan a om henghang, chih khawng i chindan uh ahi mawk ahi. Pate lak ah kidong lehang tate van ak di hiam, khedap buh di lei dik chatchat thei kitam hetlou ding ahi. Hiai nengnengte bangziak a gen ihi hiam? Pate inkuan vai ah kidangkoih lou a, bangkim theitu a i pan ding ahih zawk dan i gen ut man ahi.

Pi-le-pu a kipan a i nam paidan ah inkuan vaihawmna poimoh pen tuh ankuang ahi a. Ankuang ah pa pen in vai ahawm a. Bawi nou tuni sikul khawl na hih uleh inn ah apoimoh moh sem in nana kizang ding ua, kou na nu toh ka va kuankhe ding uh, chi in vai ahon gel a. Ahawm bangbang in taten leng azui siauisau uh ahi. Adiak in zing ankuang bang absent sianglou bang phial a i ngaih ahi. Himahleh tulai khovel ah lup hun theilou thoh hun leng theilou i tam hiaihiai ziak in zing ankuang umton theilou i tam hiaihiai a. Zing-vai nei neilou inkuan tam hiaihiai ihihdan tuni a i khotang in gen ahi. Inkuan vaihawmna dohdan zing ankuang chim dia kisa tunding thak pate mohpuak ahi.

Kumpi Hezekia i thei a. Si ding hial a damlou a a-om a akiang a Pathian thu tung chu bang hiam i chih leh, “Na inkote om ding dan gel fel in, damkhe zoulou ding na hi ngal a” chih ahi (2 Kum 20:1). Hezekia kha Juda kumpite lak a Pathian limsak pen leh thilhihthei pen pawl a chiamteh ahi a. Apa vaihawm hun sung teng a milim pathian leh abiakna munsangte suchim a, Pathian hing biakna tungdingtu ahi. Assyria sepaihte a pan Jerusalem vengbittu leng ahi. Huan ah, ahinna hawisak dia athum a, Pathian in kum 15 abehlapsak pa ahi. Huchi zahta a Pathian limsak kumpi thupi himahleh a inkuan vai Pathian in ahawmsak tuan kei a. Na inkuan vai zaw nang hawm ding ahi; na sih ma in na zi na tate om ding dan gel fel sak in, chih in a-om thouthou ahi.

Tuni in leng Khristian inkuan i chih pen nang sungkhatpa pen Khristian na hih ziak a automatic a hong piang ding hilou ahi. Nangmah mah na kipat a, Pathian deihdan na zon a, tua lampi a inkuante na pi kisam ahi. Pathian nasemte bang leng ihi, en Pathian nna sem hina ve hang i inkuan chu Pathian in hon gel fel sak na lou di hia, chih lungput nei a om muang mawk theih na hilou ahi. Huai lungput neih ziak a inkuan khahsuah i om mel theih louh ahi.

  1. Inkuan Vaktu Ahi.

Nihna ding in pate tuh inkuan vaktu ihi, chih i gen nuam a. Vaktu i chih chiang in nek ding sutuahtu, sum lohsuahtu, kam semtu ahi ichihna kia ahi kei a. A lohsuahtu zaw zite leng ana hi kha thei. Akua kua na hitaleh, inkuan vaktu i chih nopna bel inkuante salam leh khalam poimoh bang ahia chih ngaihtuah a suktuahsaktu ahi. Atom a gen in, pa tuh inkuante salam leh khalam chidamna ding ngaihtuahtu ahi. Salam a chidam mahmahte khalam ah achidam uhia?

Matthai 7:9-11 ah Jesu’n “Nou migilouten bawn na tate uh thil hoih piakna dan na theih uleh na Pa uh van a om in angente thil hoih pe zaw semsem lou ding hia? achi a. Pathian hon siamdan ah pasalte tuh numeite sang a thagum nei zaw, hat leng hat zaw tangpi ihi a. Huai tungtawn a tate ei vak ding ahi, chih leh apoimoh uh piak ding ei mohpuak ahi chih tuh mihing pianken lungsim in leng athei a. Adiak in eimite bang pasal thuneihna a kikemte ihih ziak in salam a pa’ mohpuak tuh kihilh luat leng ngailou in i thei mahmah chiat uh ahi. Pa ka hi a, ka tate kei vak ding ahi chih thei ding in pianthak sese leng angai kei a. Piangthaklou ten leng athei vek uh ahi.

Himahleh khalam a leng kei vak ding ahi chih pen piangthaklouten kithei banlou ahi. “Mihing tanghou kia in ahing kei”, chih ahi. Tanghou kia a hing hileng bel pa mohpuak sep zoh haksa lou deuh ding hi a. Himahleh mihing tanghou kia a hinglou a, “Pathian kam a thu chin pawt a hing zaw” ahihman in huai thu in inkuan na vak kha ta hia? Huai thu in inkuan na vak zou na maw? Tanghou kia a i vak in tuh vak-lum ding chihna ihi. I taten ei kam a kipan in Pathian thu aza zel uhia? I taten i Bible sim lai khawng hon mu ngei uhia? I taten khukdin a i thum lai hon mu kha ngei uhia? I taten hon et vengveng chiang un, ka pa’n zaw Pathian nei hi vaw hon chi duam?

Inkuan maitam toh kisai ah, Pathian hon lametdan leh inkuan ageldan ah tuh pa pen amakai a i pan ding ahi. Hun teng in ei ngen in i zang ding chihna hilou in. Zite, tate zat hun leng a-om tham dia. Hilehleng asawmsuahtu, utna nei masatu, lunggulhna neitu, abultumtu, i hih ding ahi. Ei lak a pa tamtak kihuchilou inchin inkuan kikhopna bang zite mohpuak a nga. Ziten asawm kei uleh sawm vetlou, kipak zaw sim lai. Kikhopna neih sung teng bang nuailam en a kun ngerngur mai. Zite hong thum sawt deuh uleh bang phunsan ut phial hi lai! Inn lam a sawtlou om khak sung in, inn vehna khenkhat ah intek lam a pan thumna point genna hun i piak chia ading di kimu zoulou, pa pen bang/zuak lam en a tu renrun mai, nu pen in pa pen et bawl zel, pa pen in lah din sawm tuan mahmah lou, atawp chia inteknu hong dingh khong, chih dan bang kitam sim ahi. I inkuan in thumpih i ngaihna di le theilou i chih chiang in khalam a pa mohpuak sem khalou kia hilou a, atheih le theilou i dia aw, chih nophuai ahi.

Pathian limsaklou chiatchiat ah leng inkuan a pa pen limsaklouh kha midang limsaklouh sang a poi diak ahi. Aziak, amah zi lutang hi a, zi in amah tawn a Pathian be thei lel ahi. Ziten Pathian limsak ut law napi pasalte a utlouh chiang ua hithei taktak lou ahi. Tate bel gen louh a mang hitaleh, zite Pathian limsakna di daltu a pan khak theih ahi a. Inkuan a vualzawlna luanglut ding daltu, a road block hih khak ding lauhhuai mahmah ahi. Nupi khenkhat apasalte uh dam lai sang a asih nung ua Pathian limsakna a khang zaw a-om ua. Nupi khat in agen tuh, “ka pasal damlai a ken Pathian lam ngaihtuah bunlou”, chi tel eive. A omzia tuh apasal in Pathian phawk lou law mahmah, azi in lah apasal buaipih khop. Abuaipih pen in Pathian abuaipih louh chiang a amah a dia Pathian lam ngaihtuah ngaihna omlou hi tel ding dan ahi.

Job in atate a din zing teng in haltum thillatte lan in Pathian mai ah maitam adoh zel chih i thei a. Thupi petmah ahi. Huai leng atak a thilkhial ahihte uh kia hilou in alungtang ua Pathian ahamsiat zenzen khak ua leh, huai a dia thupha tawina leng achi ahi. Tuni in saptuam kikepna ah Pastor leh Upate i nei a. Hilehleng inkuan kikepna ah asiampu nang (intekpa) na hi, chih kithei ding in kon deih ahi. Nang sang a thunei zaw na insung ah kuamah a-om kei, Jesu Khrist chih louh. Nang hamsiat zah a na inkuan hamsiat thei kuamah a-om kei a; nang vualzawl zah a vualzawl thei leng kuamah omlou ahi. Na zi na tate lutung a khut-nga a na thumsakna sang a thilhihthei zaw thumna dang kuaman nei theilou ahi. Nang kipan lechin na inkuan dam ding ahi.

Pastor leh Upate dinmun genneu ihi zenzen kei. Mi teng in ikhoih sianglou zek thil khawng saitu ahi ua, poimoh lotel uh ahi, saptuam huang ah. Himahleh inkuan kivaipuakna a pa dinmun zaw kuamah dang in luah theilou ahi. Nang na thumsak ngeilouh na tate kha Pastor thumsakna a hoih lou du ahi, gingta mai in. Nang Pathian thu a na vak louh na tate kha kuaman biakin a vak vah lou ding ahi. Nang na vualzawl louh na tate kha Pastor leh Upate vualzawlna toh kichinglou du ahi. Inkuan siampu na hi. Nang na kipat chiang a na inkuan dam ding ahi.

  1. Inkuan Vengtu Ahi.

Point thumna leh ananungpen ding in, pa tuh inkuan vengtu ahi. Vengtu i chih nopdan bel muh theih leh muh theihlouh melma leh lauhuai a pan inkuante vengtu ahi. Hiai khovel siatna chi tuamtuam a kipan i bit theihna ding in inn i lam a. Inn thupitak lam zoute tuh pa ngaihsanhuai ahi peuhmah uhi, kong khat ah. Huchih lai in tua inn thupitak pen muh theihlouh melma in phen-vang a luhsuak thei mawk ahihman in Khristian inkuan venna hoihpen tuh Pathian thu mah ahi.

            Pa thupi i gen chiang a gen louh theih louh tuh Noa ahi. Khovel daapsuak a tuichim atun lai in Pathian thu a-awi man in a inkuante bitna long ah apilut a, asuahtakpih ahi. Noa thupina diak hi a ka ngaihtuah tuh along suih sung (kum 70-75 sung vel a suut) azi, atapate, atapate zite tan a avenbit zoh ahi. Bang a kipan e avenbit? Gingloumite thugen te a pan in. Ginlelhna thute a pan in. Khaw khal kum huaizahta long asuih sung in mite a pan ginlelhna leh simmoh engbawlna thu khawng aza tam mahmah ding ua. Noa a ding in bel Pathian aw mahmah za khin ahihman in haksa kei deuh inteh, himahleh azi atate leh amoute, ama muh bang mu tei lou leh azak bang a Pathian aw ngekngek mah za tei loute a din ahaksa mahmah ding ahi. Himahleh amaute long sui dia athuzohna leh ginlelhna a puklou dia aven zohna alamdang mahmah ahi.

Unaute, nang leh ken ginna long i suih lai in i taten hon suihpih uhia? Tuni in nang leh ken Pathian i gintak lai in i taten hon gintakpih uhia? Nang leh ken Bible i sim lai in i taten hon simpih uhia? Nang leh ken sermon khawng etna dia phone i zat lai in i taten bang etna din azang uh? Muh theih melma a kipan inkuan vengbit zou pa zaw tam mah hang, ahoih e. Himahleh alanglou lam a melmapa hon beihna leen leh thangte a kipan i inkuan vengbit zoulou kia hilou a ven ngaihna leng theilou ihih khak ding pilvanhuai isa petmah ahi. Singnuai vaihawmna in agahsuah leng ahi maithei, i khopi ah inn dai (fencing) i ngai poimoh mahmah mai. Inn lam ngal a inn dai kai zoulou te bang hai hih loh di khop leng abang hial ahi. Huai i ngaih poimoh zah in khalam daikaih ding ngai poimoh leng uthuai na e maw unaute. I inn daiten guta-lata leh suamhatte a pan hon humbit bang in khalam dai kai lehang melmapa thal kuangtheite a kipan inkuan vengbit zou ding ihi. Tua ding in pate ka hon hasuan ahi. Pa taktak zaw inn dai kai zoute hilou in inkuan dai kai zoute ahi.

Tuni in pa hi lelte leh ahi lai dingte tan in i kichial ahi. Inkuan vai ei hawm ding ahi. Pathian direct a hong kigolh lou ahi. Tua ding in akingakna teel khial kei ni, Jesu ahi. Inkuan vaktu ihi, sa leh kha ah. Pathian thu a na vak louh na inkuan kuamah dang in vak vah zoulou ding ahi. Inkuante salam bitna ding i khual tuk in khalam bitna ding leng khual ni. Melmapa pimang a a-om louhna ding un Pathian thu in i inkuan veng ni. Toupa’n athu i tan ah hon vualzawlsakta hen. Amen!

Leave a Reply

Your email address will not be published.