Palm Sunday Chituamna – Pastor Lalduhsaka

(Palm Sunday 24/03/2024 Sermon)

Palm Sunday chi a tuni tan a i lop, Jesu sih ma ni 6 ni a thiltung ahi a. Bible sutmite gendan in Jesu hiai khovel ah kum 30 vel adam a. Ahinkhua nanuglam kum 3-te Pathian thugenna leh nasepna ding in azang a. Galili district ah thugenna nasep hon pan a, awlawl a ma hon sawn in Judia district ah hong kumsuk a. Huai a kipan maban hon sawn zel in Jeriko khua tawn a hong pai in, kha mangthang Zakai amat nung in mitdel nih ahihdam a. Huchi in Bethani leh Betphage tawn in Jerusalem khopi hong lut a. Huai tuh Pathianni ahi. Pathianni a Jerusalem hong lut pen Sintawpni a Kalvari kros a kilh lup a om ahi. Huchi ahih in chu tuni Palm Sunday pen Jesu hun tawp, akhualzin tawp ni chihna ahi.

Huchibang a akhualzinna lampi ah Jesu’n thillamdang tampi hih a, damloute damsak a, misi hial kaithou ahihman in aminthang a, zuitu leng ahau mahmah mai a. Huai ban ah, asihni ding Sintawpni kha Judate Paikan Ankuang luini ding ahih khak geih ziak in, nam teel kithehzakten Jerusalem azotkhawm sanlaitak uh leng ahi. Huaiziak in Jerusalem khopi ah mihing atam petmah mai a. Bible suutmiten nuai 20 val pha din atuat hial uhi. Mihing huaizahta punkhawmna khopi a Jesu Kumpi bang a hong lut, i chih chiang in kikou husa athupi ding dan ngaihtuah siam haksa khop hi ahi.

Mipiten Jesu Sabiltung nou tung a tuang amuh chiang un apu uh Zawlnei Zekaria in kum 500 val paita a ana genkholh, Judate Kumpipa, vualtungtuang a Jerusalem lut ding achih pen phawkkhia uh ahi ding a. Hiai eive le i saltanna a kipan hon hunkhe ding Kumpi chiam a na om pen, chi ahi ngei ding ua, “En dih na Kumpipa, thunuailuttak in, Sabiltung tung ah, Sabiltungnou tung ngei a tuang in na kiang ah ahong dek…David Tapa kiang ah hosanna” chi in akikou zuazua mai uh ahi. Khenkhatten apuante uleh singsawlte lampi ah aphah ua. Tumnah tawi kawm in hosanna chi in akikou uh ahi. Tumnah tuh vualzoh etsakna ahi a. Jesu hong pai nawn chiang in leng Amah vaidawnna ah kizang nawn ding hi (Kil 7:8-9). ‘Hosanna’ pen ei pau bang a i zat ahita mai a. Hebru pau a hong kipan ahi a, ‘hon hondam in’ chihna ahi. Sabiltung a tuan ahihleh thil thak ahi kei a, Solomon kumpi ding a laklut ahih in leng atuang ahi (1 Kum 1:38).

“David Tapa kiang ah hosanna” chi a lamet neitak a akikou hang un, alamet bang uh Amah a mulou ahi ding ua, ni 5 nung in “Kros ah kilhden in” chi in akikoukhum uh ahi. Rev. Thangngur in, “Hinna siangthou siampa ahua uh Zion ah. Minsiat leh lungkhamna thuak in amansak uh. Laikuang a-umpih teng Dougal tang zouta uh. Asulnung hon zui uh mipi sim senglouhten; Juda machiang suan uh dohai a man ding in” chi a ana gen khawng hon phawksak mahmah ahi. Huaiziak in Palm Sunday tuh Jesu vualzou a Jerusalem alut ni chih himahleh nang leh kei ziak a vuallel dia lut hi zawlou hia, chih bang ngaihtuahna ah a-om a. Pahtawi a a-om ni sunsun in leng pahtawi khelh a-om hilou hiam, chih bang hon ngaihtuahsak ahi. Amiten Kumpi ahihlam athei ua; hilehleng kumpite Kumpi ahihlam theilou uh ahihman in.

Tua Palm Sunday kiim le kiang a thil omdan tangpite thei kawm in Palm Sunday Chituamna point 2 khawng kikum leng uthuai ka sa ahi.

  1. Jesu Hihna Diktak Kilatna Ni Ahi: Palm Sunday tuh Jesu hihna diktak kilatna ni ahi. Zawlnei ahi a, Siampu ahi a, Kumpi leng ahi.

(a) Amasa in Zawlnei ahihna bangchia gen thei ihi hiam i chihleh, chang 10-11 ah i mu thei a. Jerusalem khopi a teng ten Jesu kua hi hiam chih theilou in akidongtuah kheukhou ua. Jerusalem khaw pawlam akipan Amah hon zui a, athillamdang hihte leh athugenkholh tampi zataten ahihleh Zawlnei ahihdan atheichian mahmah mai uhi. Hiai mi maw kua dang hilou in Zawlnei Jesu, Galili gam a Nazaret khawmi ahi chi in ahilh uh ahi. Huai tuh Mosi in Deuteronomi 18:15-na a “Toupa na Pathian un keimah bang na unaute uh lak a mi zawlnei ahon bawlsak dia, ama thu na ngaikhe ding uh ahi” achih tangtunna ahi.

Huchi in Palm Sunday ni ahong tun in Jesun leng zawlnei ahihna taklatna khat hi sim theih in anungzuite lak a mi nih sabiltung kai ding in asawl a: “Na mazawn khua uah va hoh unla, sabiltung kikhih, akiang a anou toh dingh na mu ding ua, phel unla ka kiang ah hon kai un. Huan kuapeuh in na kiang ua bang hiam agen uleh; Toupa’n adeih a ahi na chi ding ua, aman ahon sawl pah mai ding” chi in. Agen bang diakdiak in thil atung vek a. Zawlnei ahihna chiangtak a taklat in om hi.

Nidang hun dang in ahihleh Jesu’n ahihna aseel hamham sek a. Natna chi tuamtuam a damloute ahihdam chiang in leng “Kuamah hilh lou ding in pilvang in” chih athukhah ahi gige a. A thillamdang hihte mipi’n mu a azuih ua, kumpi a bawl asawm hial un leng a-ut kei a, akigel guksan chih leng Laisiangthou ah imu ahi.

Himahleh Palm Sunday ni in tuh ahihna agamtatdan a kipan ahihna diktak hong kilangkhia a. Nidang hun dang a khe ngen a pai hi napi tuni in tuh sabiltung tung ah ahong tuang a. Nidang hun dang te a mi tampi zuih utlou a kigelmang zel hi napi hiai ni in tuh mi tampi akizuisak a. Nidang hun dang a Galili leh Judia singtang gamte a thugen a kivialleh zel himahleh hiai ni in tuh David Khopi Jerusalem sese ahon zuan ahi.

(b) Jesu Khrist tuh Siampu leng ahi. Siampu ichih chiang in mipite sik-le-tang a Pathian betu (thilpiak, kithoihna etc. lantu) ahi. Exodus 12-na isim leh Mosi in Israel tate kiang ah, kum teng a kha masapen ni 10 ni in inkuan chih in belamnou dembei akigoh chiat ding ua. Asisan akong-biang uah atat ding ua, asa tuh hai-min in, tanghou silnou soh louh toh nek ding, chih thu apia a. Judate kum simdan toh tulai a ei simdan akibang kei a. Amau simdan ah akha masapen Nisan achi ua. Huai tuh tulai a ei simdan ah March & April kawmtuah lak khawng hi ding ahi. Kum teng in hiai Nisan kha ni 10 ni in Paikan Ankuang a-um zel ua. Huai tuh Pathian in Aigupta sal a kipan apikhiak theihgigena ahi. Huai Nisan kha, ni 10 ni, Paikan belamnou goh a a-om nim ah pen Jesu sih ni dia Pathian sehkip sa ahihman in, huai ni lap louh ding lau a Jesu’n Jerusalem hon zuan hi tel dan ahi. Huaiziak in Palm Sunday tuh mikhialte kikou ni himahleh Midik a ding in bel lungkham kipat ni ahi ding. Nang leh ken tangtawn hinna i neihna dia sihna kalbi asik pat ni ahi.

Ahi a, tua Jesu sih kum in leng Judate tuh akum teng dan bang un Paikan Ankuang um ding in nasatak in akisingsa ua. Belam neiten atawi ua, aneilouten lei tawm in. Belam khat tuh atam tawp in mi 10 in akikop thei ua. Khovel kilchih a Pathian chi teel kithehzakten Jerusalem anaihkhawm san laitak uh ahihman in mihing atam mahmah mai ding uh ahi. Hiai miten atheihkhelh uh khat a-om a. Amau belam hilou, Paikan Belamnou Jesu Khrist goh a om ding ahi, chih athei kei uh ahi. Thei hile uh bel buai zen a belam tawi lou mah ding uh hiven. A Juda sakhua un atawp tung a, sakhaw thak Khristianna in khekkhe dek ahi chih athei kei uh. Thei hile uh bel Jerusalem sese a Pathian be dia kuan lou ding uh hiven. Azuih noinoipa uh pen atangtawn Siampu ding ua kipe dek ahi chih athei kei uh. Thei hile uh Jerusalem a siampute kiang zuan sese lou ding uh hiven. Aigupta sal a kipan pawtkhiak theihgigena ankuang maimai hi nawnlou in, Eden khelhna sal a kipan hotkhiakna ankuang Jesu Khrist in luisak dek ahi chih athei kei uh.

 (c) Zawlnei leh Siampu ahih ban ah Jesu tuh Kumpi leng ahi. Den in igenta, nidang hun dangte in ahihleh a Kumpi hihna mite theih khak lau in asel sek a. Huai tuh bang dang ziak hilou in asih hun ding a seh atun ma leh asih dingdan a gel lawk kros tawnlou a sih khak theihna kong kihongte apumpelhna ahi. Himahleh Palm Sunday ni in bel asih ni ding a seh sa Nisan kha ni 10 ni hong naita ahihman in Kumpi ahihna bangbang phoulak ding in Jerusalem ahon zuan a. Zawlnei genkholh bang a sabiltung nou tung a tuang a Jerusalem ahong lut tak chiang in mipite seh nih akisuah chet uh – Jesu Kumpi hihna pom pawl leh pomlou pawl in. Apom pawlten apuante uleh gamlak sing sawlte sat in apaina ding lampi a phah in, tumnah tawi kawm in David Tapa kiang ah hosanna chi in akikou zuazua ua. Apom lou pawlten ahihleh bengseng asa uh! “Sinsakpa na nungzuite tai dih” achi ua; himahleh Jesu’n “Hiai mite adaih uleh suangnoute beek akikou ding” chi in adawng. Bangkim tung a thunei Kumpi zaw hi taktak na ahi.

Tuni tan in leng Pathian thu ahihna bangtak a puankhiak ahih chiang in mihingte seh tuamtuam ikisuah zel uh. Mikhial ka hi Toupa hon ngaidam in chi a lungsim kihongtak a sang thei pah pawl i om a. Lehlam ah limsak nuamlou leh bangpi a ngailou pawl leng kiom veve hi. Tuni in koi pawl ah na pang a?

  1. Palm Sunday tuh mihing hihna diktak kilatna ni leng ahi. Mihing hihna diktak chu bang hiam? Mahni angmasial, ei deihdan a Pathian omsak sawm nakte ihi uh.

Palm Sunday ni a mipiten leng Jesu Khrist tuh Kumpi ahi chih Zawlneite gen a kipan athei ua. Hilehleng abuaihuai mahmah tuh amau deihzawng sepsak asawm uh ahi. “Hon hondam in” chi a akikou lai un leng alungsim ua hotdamna om hi a kilang tuh Rome kumpi nuaisiahna a kipan suahtakna ahi. Khalam thil amu ban kei uh. Tulai Khristian tamtak ten leng Jesu tuh i buaina leh haksatna a hon panpih ding in i deih ua, hilehleng i hinkhua a vaihawm ding in bel i deih kei zel uh. Salam vualzawlna, hauhsakna, chidamna, lamzanna leh lohchinnate ngahna ding tan in Pathian i bia ua. Amin a haksatna tuamtuam – gentheihna, taksapna, min daina, gensiatnate ei thuak dia koih haksa sa ibang uhi. Pathian itna leh hehpihna lam ibildoh ua, athikthusiatna leh thangpaihna lam i za nuam nawn ngel kei uh. Khristian zalenna igen uar ua, Khristian mohpuak leh siangthouna lam i gen tawm hiaihiai uh.

Huan ah, hiai miten Jesu Kumpi hihdan atheihkhelh ban uah akumpi gam om dingdan leng athei khial ua.Muh theih lalgam alamet lai un Jesun ahihleh muh theih louh lalgam mihing lungsim ah ahong tungding zaw a. Rome lalgam a kipan intuan a, mahni kivaihawm theihna lalgam alunggulh lai un Jesu’n tuh muh theih louh lalgam angai poimoh masa zaw a. Den chiang a muh theih a hong tung ding lalgam anop theihna ding in aluah ding mite ahong buatsaih masa zaw ahi. Tuni in leng muh theih Zogam hong pian ding deih selua in muh theih louh Zogam (i kizopna leh kitanaunate) tengteng suse gawp khin ihih khak ding lauhhuai mahmah isa. Muh theih Zogam hong piang ding pen anop theihna ding in alanglou lam a Zogam (i lungsim) anop masak angai ahi. Tulel a i dinmun ngaihtuah in ahihleh muh theih Zogam hong piang takpi lehleng anuam law kholkei maim ah diam, chih ngaihtuahhuaipi ahi. Ei leh ei kar a kiitna, kilemna, kilainatna, hoih kideihsak tuahna, ki-angvanna, kithupisim tuahna te khawng a om ding poimoh masa i chih nopna ahi.

Hiai miten atheih fuh louh dang khat nawn uh tuh, amelma uh atheikhial uh ahi. Rome kumpi leh avaihawmna pen amelma lianpen uh asa ua. Himahleh Pathian ngaih a amelma lianpen uh tuh Rome kumpi hilou in Eden khelhna ahi. Amau zalenna alunggulh ua, himahleh Pathian in tuh hinna adeihsak ahi. Rome te vaihawmna nuai a pan suahtakpih thei ding kumpi zaw tam kha inteh, hilehleng Eden khelhna sal a pan suahtakpih thei zaw Jesu kia ahi. Huai amuh siam louh ziak un ni tamlou nung in “kros ah kilhden in” chi in akikoukhum uhi. Tulai Khristian tamtak ten leng gentheihna, lohsapna, damtheih louhnate khawng i buaina pipen i sa sek na ua, i buaina bul pen zaw tunglam toh kizopna ana hi zaw nak. Tunglam toh kizopna fel peuhmah phot leh gentheih, chinat, zaawngkhal leh taksapnate khawng zaw athuak dandan ana om hi veh aw. Tunglam toh ikizopna afel ken zaw hauhsakna, lohchinna leh damtheihnate khawng leng hoihpih naksang in siatpih khak theih ana hi.

Aw le, Palm Sunday i zat toh kiton in Jesu hihna leh ei hihna diktak thei a, ahihna bangbang sang thei chiat ding in Toupa’n athu itan ah hon vualzawlsakta hen!

Leave a Reply

Your email address will not be published.